De droom van Erick

Mijn naam is Erick, ik ben 18 jaar oud en heb een lichamelijke beperking waardoor ik niet kan lopen. Ik gebruik een rolstoel om mij te verplaatsen. Mijn ouders zijn gescheiden toen ik drie maanden oud was en mijn vader heeft ons verlaten. Sindsdien voedt mijn moeder mij alleen op, onder moeilijke financiële omstandigheden. Ondanks de extra kosten die mijn beperking met zich meebrengt, heeft zij zich altijd ingezet om mijn onderwijs mogelijk te maken.

Ik begon op tienjarige leeftijd met de basisschool, veel later dan gebruikelijk in Tanzania als gevolg van mijn beperking. Mijn moeder droeg mij dagelijks naar school. Twee jaar later werd ik overgeplaatst een inclusieve kostschool in Lindi. Daar kreeg ik voor het eerst een rolstoel! Dankzij verbeterde toegankelijkheid van de school en ondersteuning vanuit het scholen project kon ik mij blijven ontwikkelen. Ik heb mijn basisschool goed afgerond en volg nu voortgezet onderwijs. Mijn droom is om arts te worden en later mijn moeder te ondersteunen.

Wat is de situatie?

In Tanzania leven naar schatting ruim 3,3 miljoen mensen met een beperking (circa 6,8% van de bevolking). Hoewel het land beschikt over een relatief sterk beleidskader blijven de rechten van mensen met een beperking in de praktijk grotendeels achter. Als gevolg hebben kinderen met een beperking minder toegang tot onderwijs, zorg en revalidatie, en krijgen te maken met uitsluiting. Terwijl juist onderwijs belangrijk is voor de gezonde en sociale ontwikkeling van kinderen. Het geeft kinderen betere kansen op werk, gezondheid en meedoen in de samenleving. Zonder toegang tot onderwijs staan kinderen met een beperking aan de zijlijn.

Beperkte toegang tot onderwijs

Het onderwijsprogramma van onze samenwerkingspartner in Tanzania bevestigt dat relatief weinig kinderen met een beperking daadwerkelijk naar school gaan, ondanks hun duidelijke aanwezigheid in de gemeenschappen. Belangrijke belemmeringen zijn het gebrek aan hulpmiddelen, armoede, alleenstaand ouderschap (vaak door verlating) en de hoge drempels die schoolgang voor deze kinderen bemoeilijken. Zonder extra ondersteuning vanuit leraren en schoolpersoneel is het zelfs voor ervaren ouders een grote uitdaging om hun kind toegang tot onderwijs te geven. Ook het ontbreken van lokaal beleid, beperkte budgetten en een gebrek aan bewustzijn over rechten zorgt ervoor dat scholen niet meer kinderen toelaten.

Ongelijkheid in Tanga en Lindi

In de rurale gebieden van Tanga en Lindi bestaat nog veel ongelijkheid voor mensen met een beperking. Net zoals de meeste kustgebieden in Tanzania, is de Islam de grootste religie. Helaas behoren deze regio’s ook tot de armste gebieden van het land. Mensen met een beperking worden vaak ongelijk behandeld en geconfronteerd met negatieve vooroordelen, zowel binnen hun familie als in de bredere gemeenschap.  Veel kinderen en volwassenen zijn bovendien niet op de hoogte van hun rechten. Organisaties die mensen met een beperking vertegenwoordigen zijn vaak klein en kampen met capaciteitsproblemen, wat hun effectiviteit beperkt. Het uitblijven van schooldeelname vergroot de zorgdruk voor gezinnen en leidt bij kinderen tot sociale uitsluiting, laag zelfvertrouwen, beperkte toekomstkansen en een verhoogd risico op misbruik.

Samenwerking met de overheid

Vanuit de nationale en lokale overheid is beperkt beleid opgesteld om handicap-inclusief onderwijs te bevorderen, maar de uitvoering blijft vaak achter. Veel kinderen met een beperking zitten nog steeds thuis, terwijl ze recht hebben op onderwijs. Er is dringend meer betrokkenheid en coördinatie nodig om dit in de praktijk te veranderen.

Belangrijke redenen voor handicap-inclusief onderwijs

• Gezondheid en begeleiding
  Kinderen met een fysieke beperking hebben vaker gezondheidsproblemen, waardoor het voor hen moeilijk is om regelmatig naar school te gaan. Ze blijven thuis vanwege ziekte of moeten medische behandelingen ondergaan. Goede begeleiding vanuit school, gecombineerd met toegang tot passende zorg en revalidatie, is essentieel om schooluitval te voorkomen. Thuisblijven draagt vaak niet bij aan herstel of verbetering van de situatie van het hele gezin.
  
• Toegang tot hulpmiddelen
  Passende hulpmiddelen zoals een bril, rolstoel of prothese zijn voor veel gezinnen moeilijk verkrijgbaar. Toch zijn deze hulpmiddelen noodzakelijk om actief mee te kunnen doen op school en in de samenleving. Zonder hulpmiddelen hebben kinderen minder bewegingsvrijheid, kunnen ze slecht communiceren en voelen ze zich snel buitengesloten. Het leren omgaan met hulpmiddelen en meedoen in het reguliere onderwijs kan juist hun zelfvertrouwen versterken en hun kansen op een betere toekomst vergroten.
  
• Gelijke behandeling en maatschappelijke participatie
  Mensen met een beperking worden in Tanzania nog vaak niet gelijk behandeld. Ze krijgen te maken met negatieve vooroordelen, zowel binnen hun familie als in de gemeenschap. Dit komt door weinig positieve zichtbaarheid van deze kinderen en heersende schaamte. Inclusief onderwijs maakt hun talenten en vaardigheden zichtbaar, bevordert positieve interactie met leeftijdsgenoten en stimuleert sociale participatie, waardoor discriminatie en uitsluiting worden tegengegaan.

Onze droom

Onderwijs geeft kinderen op de lange termijn meer kansen op werk, een gezond leven en op actieve deelname in de maatschappij. Zonder toegang tot onderwijs worden kinderen met een beperking vaak buitengesloten.

De droom van SeeYou en onze lokale partners is dat kinderen met een beperking toegang krijgen tot onderwijs dat bij hen past. We willen hun toekomstkansen vergroten en bijdragen aan een samenleving waarin iedereen wordt gezien en gewaardeerd.

Contactpersonen: Niska Stoker (Programma Manager), Eline Binkhuysen (Relatiebeheerder)

Doelgroep: Kinderen met een beperking en kinderen uit kwetsbare gezinnen, vaak met ouders met een beperking. Andere directe betrokken zijn ouders, leerkrachten,vertegenwoordigers van scholen, en lokale overheid.
Lokale partners: Fida International, Free Pentecostal Church of Tanzania (FPCT)  
Projectperiode: 2026