Zicht voor Rebecca en haar gezin

Rebecca is een 4-jarig meisje dat werd geboren met verhoogde oogdruk waardoor haar zicht slecht is. Haar vader heeft dezelfde aandoening en haar moeder heeft diabetes. Het gezin leeft in extreme armoede: haar vader verdient gemiddeld slechts 1 Amerikaanse dollar per dag met incidenteel werk, wat onvoldoende is voor voedsel, zorg en schoolkosten.

Door financiële problemen had Rebecca jarenlang beperkt toegang tot medische zorg en onderwijs. Ze werd vaak gepest vanwege haar oogprobleem en miste kansen om contact en vriendschappen te leggen met leeftijdsgenootjes en zich te ontwikkelen.

Via een belangenorganisatie van mensen met een beperking hoorde haar vader over het Ubumwe Community Center (UCC). Na een beoordeling werd Rebecca toegelaten tot het onderwijsproject dat door SeeYou wordt ondersteund. Dankzij het project worden haar oogbehandelingen, transport en verblijf, schoolgeld, schoolmateriaal en maaltijden betaald. Daarnaast ontvangt het gezin maandelijkse ondersteuning en begeleiding bij sparen en het opbouwen van een financiële buffer.

Dankzij deze steun kan Rebecca naar school, krijgt zij de zorg die ze nodig heeft en kan de familie het vrijgekomen geld gebruiken voor andere kosten binnen het gezin. Het gezin ziet de toekomst nu hoopvoller tegemoet en werkt toe naar een duurzamer inkomen. Rebecca droomt ervan om verder te studeren.

Wat is de situatie?

In Rwanda wonen bijna 14 miljoen mensen, hiervan heeft meer dan 446.000 een beperking. Ongeveer 20% van deze mensen zijn kinderen tussen vijf en achttien jaar oud. Er is weinig bekend over kinderen jonger dan vijf jaar. . Over jongere kinderen met een beperking is weinig bekend, maar we weten wel dat zij vaak worden buitengesloten. Zij hebben minder toegang tot onderwijs, zorg en revalidatie, en krijgen te maken met stigma en discriminatie. Terwijl juist onderwijs belangrijk is voor de gezonde en sociale ontwikkeling van kinderen. Het geeft kinderen betere kansen op werk, gezondheid en meedoen in de samenleving. Zonder onderwijs staan kinderen met een beperking vaak aan de zijlijn.

Beperkte toegang tot onderwijs

Kinderen met een fysieke beperking hebben gemiddeld vaker last van gezondheidsproblemen. Dit maakt het moeilijker voor deze kinderen om onderwijs te volgen omdat zij ziek thuis zitten, of medische behandelingen krijgen. Daarom is goede begeleiding vanuit school en toegang tot goede zorg en revalidatie belangrijk. Helaas is gespecialiseerde zorg in Rwanda moeilijk te vinden. Er zijn weinig therapeuten en de zorg is vaak te duur of te ver weg voor gezinnen.

Ook hulpmiddelen zoals een bril, rolstoel of prothese zijn onbetaalbaar voor veel families. Maar deze zijn juist nodig om mee te kunnen doen op school. Zonder deze hulpmiddelen hebben kinderen minder bewegingsvrijheid, kunnen ze de lessen minder goed volgen en voelen ze zich vaak buitengesloten. Want zonder hulpmiddelen is het voor hen lastig of zelfs onmogelijk om effectief te communiceren en zich te verplaatsen. Kinderen voelen zich anders dan hun leeftijdsgenoten wat hun zelfvertrouwen aantast en de kans op sociale isolatie vergroot.

Onvoldoende kwalitatief passend onderwijs

Hoewel de Rwandese overheid inclusief onderwijs ondersteunt, zijn scholen vaak nog niet ingericht op kinderen met een beperking. Zo ontbreken materialen en hulpmiddelen die nodig zijn voor toegankelijk onderwijs. Leraren weten vaak niet goed hoe ze les moeten geven aan kinderen met een beperking. Ook op school zijn er vaak vooroordelen over onderwijs voor kinderen met een beperking en is er onvoldoende kennis beschikbaar om dit te veranderen. Aangepast lesmateriaal, zoals brailleboeken of hulpmiddelen, is er onvoldoende. Leerkrachten hebben meestal geen training gehad om onderwijs te geven aan kinderen met extra ondersteuning. Daardoor is het moeilijk voor deze kinderen om goed mee te komen in de klas.

Uitsluiting in de maatschappij

Mensen met een beperking worden in Rwanda nog vaak niet gelijk behandeld. Ze krijgen te maken met negatieve vooroordelen, zowel binnen hun familie als in de gemeenschap. Uit onderzoek blijkt dat zij moeite hebben om volwaardig mee te doen aan de samenleving. Een oorzaak hiervoor is dat er weinig kennis is over deze kinderen en er heerst nog veel schaamte. Daardoor worden kinderen en mensen met een beperking vaak buitengesloten en zijn ze niet zichtbaar in de maatschappij. Ook in het lokale beleid ontbreekt vaak de aandacht voor passend onderwijs, zowel op papier als in de uitvoering. Hierdoor hebben kinderen met een beperking vaak geen toegang tot onderwijs en andere basisvoorzieningen.

Beperkte betrokkenheid vanuit de overheid

Vanuit de nationale en lokale overheid is er beleid opgesteld om inclusief onderwijs te bevorderen. Toch blijft de daadwerkelijke inzet vaak achter. Veel kinderen met een beperking zitten nog steeds thuis, terwijl ze recht hebben op onderwijs. Er is meer betrokkenheid nodig om dit in de praktijk te veranderen.

Onze droom

Onderwijs geeft kinderen op de lange termijn meer kansen op werk, een gezond leven en op actieve deelname in de maatschappij. Zonder toegang tot onderwijs worden kinderen met een beperking vaak buitengesloten.

De droom van SeeYou en onze lokale partner UCC is dat ook jonge kinderen met een beperking of andere kwetsbaarheid toegang krijgen tot onderwijs dat bij hen past. We willen hun toekomstkansen vergroten en bijdragen aan een samenleving waarin iedereen wordt gezien en gewaardeerd.

Contactpersonen: Niska Stoker (Programma Manager), Eline Binkhuysen (Relatiebeheerder)

Doelgroep: 100 kinderen uit kwetsbare gezinnen, vaak met een beperking, 150 ouders, 61 leerkrachten, 33 vertegenwoordigers van scholen,  en 36 lokale leiders.
Lokale partner: Ubumwe Communityu Center (UCC)
Projectperiode: 2026-2028